MERKEZ BANKASI, FAİZ ORANLARI VE ENFLASYON

Faiz oranlarında yapılan değişikliğin etkisini göstermesi zaman alır. Bu yüzden merkez bankaları gerekli tedbirleri önceden alarak harekete geçer. Toplam talepte bir artış veya azalış birdenbire ortaya çıkmaz. Bu sebeple, merkez bankaları gerekli tedbirleri önceden alarak harekete geçer. Diğer bir ifadeyle, merkez bankaları, faiz oranlarına ilişkin kararlarını enflasyonun bugünkü değerine göre değil, enflasyonun gelecekte izleyeceği seyre göre alırlar.

Merkez bankaları ekonominin ileride kapasitesinin üstünde bir taleple karşılaşacağını tahmin ediyorlarsa, faiz oranlarını artırarak ekonomideki ısınmanın enflasyona yol açmasını önler. Ancak, ekonominin faiz oranlarında yapılan değişikliğe uyum sağlaması zaman alır. Kanallardan bazıları etkisini diğerlerinden daha çabuk gösterebilir. Bu etki, politika değişikliklerinin sözleşmelere ne kadar zamanda yansıyacağı, bireylerin tüketim alışkanlıklarını ne kadar zamanda değiştirecekleri gibi unsurlara bağlıdır. Ayrıca, geçmişteki enflasyon oranına bakarak karar alma alışkanlığından kolay vazgeçmeyen bir ekonomide politika değişiklerinin etkileri daha zayıftır.

Merkez bankası faiz oranında yapılan değişiklik, enflasyon üzerindeki etkisini dört kanaldan gösterir.

1.      Merkez bankasının faiz oranlarında yaptığı bir değişiklik, diğer banka ve finans kurumlarının uyguladıkları faizler etkili olur.

2.      Piyasa faiz oranları, aynı zamanda bankalardan alınan kredi miktarının ve hisse senedi, döviz gibi varlıkların fiyatlarının değişmesine yol açar.

3.      Faiz oranlarına ilişkin kararlar yurt içi faiz oranları seviyesi ve uluslar arası faiz oranları arasındaki göreli ilişkiyi ve ülkeye gelen yabancı sermayeyi etkiler.

4.      faiz oranlarına ilişkin kararlar aynı zamanda beklentileri, beklentiler de ileriye dönük kararları etkiler.